აშთანგა ვინიასა იოგას მოკლე აღწერა
აშთანგა ვინიასა იოგაში ექვსი სერიაა (სირთულე, დონე). თითოეული სერია შედგება 5 ნაწილისგან:
- გამხსნელი (გამახურებელი ნაწილი -„მზის მისალმება“);
- ფუნდამენტური (ფეხდგომელა) პოზები;
- რომელიმე სერია (პოზათა და მოძრაობათა კომპლექსი მაგ: პირველი, მეორე ან მესამე სერია);
- დამასრულებელი (აღმდგენი) ნაწილი;
- რელაქსაცია.
მაშასადამე, ამ ხუთი ნაწილიდან დასაწყისი და ბოლო ყველა სერიისთვის საერთოა: ყველა სერია შეიძლება დაიწყოს გამხსნელი და ფუნდამენტური პოზებით და დასრულდეს აღმდგენი პოზებითა და შავასანით.
რა პრინციპით არის დალაგებული სერიები?!
სერიები სირთულის, მნიშვნელადობის, თემების და ლოგიკურობის მიხედვით არის დალაგებული, თუმცა ეს დალაგება არ არის დოგმა, არამედ ერთ-ერთი ტრადიციული ფორმაა.
მაგალითად, პირველი სერია უმეტსობა ადამიანებისთვის სხვა სერიებთან შედარებით ადვილია. თუმცა, გარკვეული აღნაგობის და მონაცემების ადამიანებისთვის შეიძლება ასე არ იყოს.
ამ სისტემის შემქმნელი, შრი. კ. პატტაბჰი ჯოისი მიიჩნევდა, რომ პირველი სერია ყველაზე მნიშვნელოვანია, მოერე სერია — ნაკლებად, ხოლო დანარჩენი სერიები უბრალოდ ტანვარჯიშზეა ორიენტირებული. პირველი სერია მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ მასში მოცემული ასანები ყველაზე უფრო ფუნდამენტური და ძირეულია იოგას პრაქტიკის საჭიროებისთვის, კერძოდ, სწორად ჯდომისა (მედიტაცია) და ზოგადად ტანდეგობის მხრივ. თუ გამოვალთ პატანჯალის იოგა სუტრასეული განმარტებიდან „სთჰირა სუკჰამ ასანა" — პოზა (მედიტაციისთვის) მოხერხებული და მდგრადი უნდა იყოს. ეს არის იოგაში ფიზიკური ვარჯიშის ერთ-ერთი მიზანი. ამ გაგებით მეორე სერია, მართლაც, ნაკლებად, ხოლო მესამე სერია და ზემოთ კიდევ უფრო ნაკლებად არის საჭირო, მაგრამ მათ აქვთ თავისი უპირატესობა და სარგებლიანობა.
სერიების დაყოფა თემების (პოზების კატეგორიების) მხრივაც ხდება. არსებობს პოზების კატგორიები:
- წინზნექები;
- შებრუნებები;
- უკან ზნექები;
- ფეხის ზურგს უკან შემოდების პოზები;
- ბალანსისი პოზები;
- ხელებზე დგომები;
- კლასიკური პოზები;
- სხვა პოზები;
გამომდინარე ჩვენი მონაცემებისა ვირჩევთ ამა თუ იმ თემას, რა ჩვენთვის ყველაზე მეტად რთულია, ან სასურველია, ან რიგითობით მნიშვნელოვანია, ან ყველაფერი ერთად. სერიებში თემები ასეა გამოკვეთილი:
პირველი სერია: წინზნექი და გვერდზე შებრუნება;
მეორე სერია: უკან ზნექები, ფეხის თავს უკან შემოდება (3 პოზა) ხელებზე დგომები (5 პოზა);
მესამე სერია: ფეხის თავს უკან შემოდება და ხლებზე დგომები (10 პოზა);
მეოთხე სერია და ზემოთ — სხვადასხვა პოზები.
კლასიკური პოზები ყველა სერიას ეხება, ასევე სერია იმეორებს წინა სერიის თემებს უფრო ინტენსიურად და გართულებულად, ზოგჯერ რაოდენობრივად მეტია ზოგჯერ ნაკლები.
როგორ დავეუფლოთ?
რეკომენდებულია კვირაში ექვსდღიანი პრაქტიკა, აქედან მხოლოდ 2 ან 3 დღე შეიძლება მოიცავდეს ჯეროვან ფიზიკურ დატვირთვას, ხოლო დანარჩენი დღეები ორიენტირებული აღდგენაზე. მიუხედავად იმისა, რომელი სერია ეძნელება ან მოსწონს, შესწავლა მაინც პირველი სერიით უნდა დაიწყოს. ეს არის ბაზისი. როგორც დევიდ სვენსონი ამბობს, შემდეგ სერიაზე გადასვლა შესაძლებელია იმის შემდეგ, რაც წინა ათვისებული გვაქვს სწორი შესრულების და თანმიმდევრობის დამახსოვრების მხრივ. როდესაც უკვე შესწავლილია სერიები და შესწავლილია საკუთარი მონაცემები და საჭიროება, ამის მიხედვით შესაძლოა ავირჩიოთ სასურველი/საჭირო სერია. შესაძლებელია მხოლოდ ერთ სერიაზე ვმუშაობდეთ თვეების და წლების განმავლობაშიც ან რამდენიმე სერიაზე ერთდროულად. სერია შესაძლებელია შეიცვალოს იმის მიხედვით, თუ როგორ ვგრძნობთ თავს. თუ სუსტად ვგრძნობთ, მარტივ სერიას ვირჩევთ.
რელაქსაციის როლი
აქ განვიხილავთ ფიზიკურ ასპექტებს. ამ თვალსაზრისით რელაქსაციაზე შეიძლება ითქვას შემდეგი: სხვადასხვა პოზების შესრულებით ხდება ენერგიის გამომუშავება, მოზღვავება და გამოწვევა. დამასრულებელი პოზების ან რელაქსაციის გარეშე, მოზღვავებული ენერგია ადვილადვე შეიძლება დაიკარგოს, მაშინ, როდესაც იოგას პრაქტიკა ამ ენერგიის სუბლიმაციას გულისმოხბს.
აშთანგა იოგას პოზების ნახვა აქ შეგიძლიათ.