მედიტაციისა და სხვა სტრესის მართვის ტექნიკების კვლევა 1970 იანი წლებიდან დაიწყო, როგორც შესაძლო თერაპია დეპრესიისა და შფოთვის სამართავად.

ისეთ პრაქტიკას, როგორიც არის იოგა, ბოლო დეკადამდე ნაკლები ყურადღება ეთმობოდა სამედიცინო ლიტერატურაში. მოგვიანებით კი უკვე, ეროვნული კვლევების თანახმად ამერიკის შეერთებული შტატების ზრდასრული მოსახლეობის 7,5%-ს ერთხელ მაინც უცდია იოგა, ხოლო დაახლოებით 4% დაკავებული იყო პრაქტიკით გასული 1 წლის განმავლობაში.

იოგას მრავალი სახეობა არსებობს, დაწყებული აღმდგენი და მსუბუქი სახეობიდან, დასრულებული ენერგიული და სიძნელეებით სავსე სახეობით; არჩევანი დამოკიდებულია ინდივიდის ფიზიკურ მზაობასა და პიროვნულ მახასიათებლებზე;

ჰათგა იოგა, ყველაზე გავრცელებული სახეობა არის ამერიკის შეერთებული შტატების მასშტაბით (და არამხოლოდ), რომელიც 3 ელემენტის კომბინაციაა:
1. ფიზიკური პოზები (ასანები)
2. სუნთქვითი ვარჯიშები / სუნთქვის კონტროლი ასანებთან ერთად
3. მცირე სარელაქსაციო პერიოდი / მედიტაცია

შფოთვის ბუნებრივი შემცირება (Natural Anxiety Relief)

იოგა, როგორც ფართოდ გავრცელებული მოსაზრებებით ვიგებთ, ამცირებს მეტისმეტ სტრესს და ასევე უმკლავდება შფოთვასა და დეპრესიას
იოგა ამ შემთხვევაში ფუნქციონირებს, ისეთი თვითვდამამშვიდებელი (Self-Soothing) ტექნიკების მსგავსად, როგორიცაა მედიტაცია, რელაქსაცია, ფიზიკური ვარჯიში და მეგობრებთან სოციალიზაციაც კი.

მიღებული სტრესისა და შფოთვის შემცირებით, იოგა ახდენს სტრესზე რეაგირების სისტემების მოდულაციას. ეს კი თავის მხრივ, ამცირებს ფიზიოლოგიურ აღგზნებას - ამცირებს გულისცემის სიხშირესა და სისხლის წნევას, ამარტივებს რესპირაციას (შესუნთვა/ამოსუნთქვის პროცესს). ასევე არსებობს მტკიცებულება, რომ იოგას პრაქტიკა ხელს უწყობს გულისცემის სიხშირის ცვალებადობას, რაც ინდიკატორია, სხეულის უნარიანობისა, ჰქონდეს სტრესის მიმართ მოქნილი საპასუხო რეაქცია.

სტრესზე საპასუხო რეაქცია (Stress Response)

მცირე მაგრამ საინტერესო კვლევა ჩატარდა იუტას სახელმწიფო უნივერსიტეტში (University of Utah), სადაც იკვლევდნენ სტრესზე რეაგირებას, მონაწილეთა მიერ ტკივილზე რეაგირების გზით. მკლევრებმა შენიშნეს, რომ მონაწილეებს ვისაც ჰქონდათ ცუდად რეგულირებული საპასუხო რეაქცია სტრესზე, ასევე მეტად სენსიტიურები იყვნენ ტკივილის მიმართ.
მათ 3 სამიზნე ჯგუფი ჰყავდათ:
12 გამოცდილი იოგას პრაქტიკოსი;
14 მონაწილე ფიბრომიალგიის დიაგნოზით (მკლევრები ამ დიაგნოზს მიიჩნევდნენ სტრესთან დაკავშირებულ დაავადებად, რომელსაც ახასიათებს ტკივილის მიმართ ჰიპერსენსიტიულობა)
16 სრულად ჯანმრთელი მონაწილე

კვლევის შედეგების თანახმად, როგორც მოსალოდნელი იყო ფიბრომიალგიის დიაგნოზის მქონე ჯგუფს, სხვა ჯგუფებთან შედარებით ქონდათ ტკივილის მაღალი მგრძნობელობა, ასევე ფუნქციონალური მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) აჩვენებდა, რომ მათ ქონდათ მაღალი აქტივობა ტვინის ტკივილზე პასუხისმგებელ უბნებში. ხოლო იოგას პრაქტიკოსებს ჰქონდათ ტკივილისამი ძლიერი ტოლერანტობა და სუსტ ტკვილთან დაკავშირებული ტვინის აქტივობა მაგნიტო-რეზონანსულ ტომოგრაფიაზე.
საბოლოოდ, კვლევამ ხაზგასმით აღიარა/აჩვენა ისეთი მიდგომის ღირებულება, როგორიც არის იოგა, რომელიც ეხმარება პიროვნებას სტრესის მართვასა და ტკივილგამძლეობის რეგულირებაში.

იოგას სარგებლიანობა (Benefits of Yoga)

მიუხედავად იმისა, რომ იოგას ბევრი სახეობა უსაფრთხოა, ასევე არსებობს შედარებით ინტენსიური ფორმები, რომლებიც არ არის ყველასთვის მიზანშეწონილი. ამ შემთხვევაში, განსაკუთრებით ხანდაზმულებმა და მოძრაობის პრობლემების მქონეებმა უმჯობესია, პრაქტიკის დაწყებამდე იოგას, როგორც მკურნალობის მეთოდად არჩევა ექიმს შეუთანხმონ.

თუმცა, მათთვის, ვინც დეპრესიასთან, შფოთვასთან ან სტრესთან გამკლავების პროცესშია, იოგა შესაძლოა საკმაოდ მიმზიდველი გზა იყოს სიმპტომების უკეთესად მართვის კუთხით.
მართლაც, სამეცნიერო კვლევები იოგას შესახებ ცხადყოფს, რომ მენტალური და ფიზიკური ჯანმრთელობა არა მხოლოდ მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან, არამედ არსებითად ერთმანეთის ექვივალენტია/თანაბარღირებულია.
იოგა არის შედარებით მცირე რისკებთან დაკავშირებული, საკმაოდ პროდუქტიული მიდგომა ზოგადი ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად.

თარგმანი - მარიამ ხელაძე

წყარო: Harvard Health Publishing (Harvard Medical School): Harvard Mental Health Letter
https://www.health.harvard.edu/mind-and-mood/yoga-for-anxiety-and-depression?fbclid=IwAR2Kxf6HIzv9kZmd_q8C97OT3IoqwNdehnjoUiH-UwjgtWVpxwipRxlFYDw